Dyslexieproject Enschede

Alle vijfhonderd leerkrachten binnen het Katholiek Onderwijs Enschede zijn de afgelopen
twee jaar via schooloverstijgende cursussen door het dyslexieteam van Expertis geschoold in
het gebruik van de Protocollen Leesproblemen en Dyslexie. Met succes. Onderwijsadviseur
Dorien van Raaij in gesprek met zorgcoördinator Jos Sprakel over de keuzes, de ervaringen
en het vervolg.

Het verbeteren van leesprestaties en dyslexie staat sinds 2005 volop in de aandacht bij de scholen van
het Katholiek Onderwijs Enschede (KOE). Door de grootschalige invoering van de protocollen is nog meer het accent komen te liggen op vroegtijdige signalering van leesproblemen en op het planmatig en resultaatgericht werken met diverse methodieken en programma’s.

Wat is de reden dat jullie hebben gekozen voor bijscholing van álle leerkrachten?

“Voor ons is het van meet af aan duidelijk geweest dat je bij zo’n belangrijk onderwerp als goed en effectief leesonderwijs alle leerkrachten moet betrekken. Het begint met een goede leesstart in de groepen 1 en 2.
Het aanvankelijk leesproces in de groepen 3 en 4 moet vervolgens zo snel mogelijk overgaan in het vlot lezen van letters en woorden, en in het automatiseren. In de bovenbouw is het onderhouden van de technische leesvaardigheid van zwakke lezers van belang. Ook is er een groep kinderen bij wie leesproblemen of dyslexie pas dan naar voren komen. Bovendien werkt het gezamenlijk bezig zijn met hetzelfde onderwerp
in cursusverband enorm stimulerend.”

Jullie zijn de Protocollen onderbouw en bovenbouw van het Expertise Centrum Nederlands gaan implementeren. Waarom deze? “

Wij vonden deze boekwerken te belangrijk om in de kast te laten liggen. Het zijn waardevolle documenten die leerkrachten veel handreikingen bieden om in een zo vroeg mogelijk stadium op systematische wijze lees- en spellingproblemen op te sporen en te behandelen.”

Het gericht inzetten van extra maatregelen is een belangrijk onderdeel geweest van de cursus. Wat doen de scholen momenteel extra voor kinderen met leesproblemen?

“Op bijna alle scholen geven we extra hulp volgens de RALFImethode, omdat deze binnen de klasseorganisatie relatief makkelijk in te voeren is. De resultaten van de RALFI-begeleiding zijn buitengewoon
hoopgevend. Doordat kinderen weer teksten lezen, afgestemd op hun beleving, en door het herhalend lezen met gerichte feedback en instructie van de leerkracht, komt het leesplezier weer terug. Kinderen merken dat het elke dag lezen van dezelfde tekst tot vlotter lezen leidt. Voor kinderen die desondanks te weinig
vooruitgaan, werken we op drie scholen met RADslag - de intensiefste vorm van extra leesbegeleiding.”

Jos Sprakel, zorgcoördinator van het samenwerkingsverband Katholiek Onderwijs Enschede, heeft in de opzet
voor de verdere professionalisering van de leerkrachten een belangrijke rol gespeeld.

De inscholing van alle leerkrachten is een enorme onderneming geweest. Waar ben je het meest tevreden over?

“Ik ben getroffen door de inzet van alle leerkrachten en hun enorme bereidheid na te denken over de aanpak van de leesproblemen. Ook ben ik enthousiast over de integrale aanpak. De leerkrachten zijn er in de klas
mee bezig, de interne begeleiders zoeken samen met de leerkrachten naar gerichte interventies en functioneren op een aantal scholen als dyslexiecoach. De directie faciliteert en ondersteunt waar nodig en wij als bestuur geven de gelegenheid tot scholing en verdere professionalisering. En ten slotte wil ik uitdrukkelijk zeggen dat we de samenwerking met de onderwijsadviseurs van Expertis als buitengewoon plezierig ervaren.”

“De inhoud van de protocollen zal schoolspecifiek ingepast worden in de bestaande werkwijzen zodat er borging ontstaat van de verworven kennis en vaardigheden. Ook willen we de samenwerking met de bibliotheken (Makkelijk lezen Plein) intensiveren. Meer scholen gaan RADslag invoeren en binnen ons samenwerkingsverband zetten we een Steunpunt Dyslexie op. Bij al deze activiteiten zullen we zeker gebruik blijven maken van de deskundigheid van Expertis.