Leerlingen met psychosociale problemen effectiever helpen door structuele communicatie

Een van de thema’s van Operatie Jong van de gemeente Hengelo behelst de oprichting van zorgadviesteams in het voortgezet onderwijs. Per 1 januari 2007 moeten alle Hengelose scholengemeenschappen er een hebben. Zo’n zorgadviesteam leidt tot goede samenwerking tussen schoolinterne en schoolexterne zorg voor leerlingen met pychosociale problemen. Scholengemeenschap De Grundel heeft al een tijdje ervaring met schoolinterne zorgteams en een zorgadviesteam.

Centraal bij zorgadviesteams (ZAT) staat een goede afstemming en samenwerking tussen de verschillende
jeugdvoorzieningen: onderwijs, jeugdgezondheidszorg, de leerplichtambtenaren, het (schoolgericht) maatschappelijk werk. Professionals van deze organisaties vormen samen het ZAT, de zorgcoördinator is de spil. Herman Grimberg, zorgcoördinator van SG Twickel: “De meerwaarde van zorgadviesteams is de structurele communicatie tussen school en externe instanties. Natuurlijk gaat het ons niet om het vergaderen, maar om de leerlingen die nu effectiever kunnen worden geholpen. Verschillende instellingen weten elkaar dankzij dit structureel georganiseerde overleg echt te vinden. Door planmatig te werken proberen we zo slagvaardig mogelijk te zijn. Leo Sand, zorgcoördinator van SG De Grundel, voegt toe: “Toch lost dit overleg helaas niet altijd alles op. We horen soms: kunnen jullie niet meer doen? Dan hebben wij van alles bedacht, maar kunnen onze plannen niet gerealiseerd worden omdat bijvoorbeeld de wachtlijsten in de weg zitten. Dat is soms heel teleurstellend.”

Schoolbrede zorg

Grimberg wijst erop dat voor een goede zorgstructuur het schoolbreed werken aan leerlingenzorg een voorwaarde is: “In het verleden was het voortgezet onderwijs vooral gericht op lesgeven. Nu is ook de psychosociale zorg voor leerlingen een belangrijke poot binnen het voortgezet onderwijs. SG Twickel en SG De Grundel hebben daarop ingespeeld door zorgfunctionarissen op te leiden, ook omdat de laatste jaren de psychosociale problematiek bij leerlingen toeneemt. Deze zorgfunctionarissen vormen de spil in de begeleiding van leerlingen met psychosociale problemen.
Deskundigheid in de school wordt op die manier gebundeld. De zorgfunctionarissen kunnen bij elkaar te rade gaan. Ook is soms afstand nodig en de objectieve bril van een collega-zorgfunctionaris.”

Meerdere disciplines

Ongeveer drie jaar geleden is het zorgteam van het Twickel gestart.“Er waren heel wat obstakels onderweg. De ondersteuning en rugdekking van de directie waren belangrijk,” aldus Herman Grimberg. Per locatie is er een zorgfunctionaris, die wordt aangestuurd door de zorgcoördinator. Samen vormen zij het (schoolinterne) zorgteam, dat eens in de drie weken bij elkaar komt. “Voor het goed functioneren van zorgadviesteams is een intern schoolbreed zorgteam een voorwaarde. Bij het zorgadviesteam gaat het om schooloverstijgende problematiek, waar meerdere disciplines bij nodig zijn.”
Inmiddels functioneren de zorgadviesteams binnen SG Twickel en SG De Grundel. Beleidsmatig is er bovendien sprake van een toenemende afstemming tussen beide scholengemeenschappen.