‘Ieder is verantwoordelijk voor eigen functioneren’

Je overladen voelen onder een groot takenpakket hoeft niet, als leidinggevende. Je kunt leren om te schiften, te delegeren en te vertrouwen. Tijdens de bijeenkomst Inspirerend leiderschap op 5 november reflecteerden basisschooldirecteuren op de kunst van het loslaten.

Basisschooldirecteuren leren loslaten op bijeenkomst Inspirerend leiderschap

Greta Knol, directeur van de Elthetoschool in Vriezenveen, volgt al jaren trouw de bijeenkomsten Inspirerend leiderschap die Expertis organiseert. Ze is er enthousiast over en steekt er veel van op. Daarbij geniet
ze van de prachtige locatie. “Het bezinnings- en conferentiecentrum De Zwanenhof in Zenderen is een uitstekende plek voor deze ontmoetingen. De groene, rustgevende omgeving hielp mij zeker bij het loslaten,” herinnert ze zich van de laatste bijeenkomst op 5 november, die als thema ‘de kunst van het loslaten’ had. Rob van der Vegt, algemeen directeur van de Stichting Katholiek Onderwijs Enschede, stelde als eerste spreker dat die kunst niet betekent dat je alles over de heg kunt gooien of uit handen kunt laten vallen. Het is volgens hem vooral een zaak van anders ‘vastpakken’.

Anders vastpakken

Hij putte uit zijn eigen ervaringen met dit onderwerp. Vroeger liep hij tegen diverse zaken aan. Zo wilde hij graag alles weten, dacht dat hij alles zelf beter kon en gunde zichzelf niet de tijd voor uitleg aan de ander (‘dan kan ik het net zo goed zelf doen’). Ook werd hij onrustig als hij iets aan een ander had overgedragen en niet zeker wist of de opdracht volgens hem goed uitgevoerd werd. In de loop der jaren heeft Van der Vegt voor deze valkuilen verschillende oplossingen gevonden. Zo laat hij heel bewust zijn werk buiten werktijd los, ‘want dan kan ik er toch niets aan veranderen’. Ook is hij zich meer gaan richten op zaken die hem van nature goed afgaan. Om overzicht te houden, werkt hij verder onder meer met voortgangslijsten om gedelegeerde taken goed te kunnen volgen en controleren.

Zelf verantwoordelijk

Een paar punten die hij te berde bracht, vond Greta Knol erg herkenbaar. “Ik vind alles leuk en belangrijk, maar mijn tijd is beperkt. Je kunt dit oplossen, zo leerde ik van hem, door je bewust te zijn van je rol. Wat zijn taken die jij behoort uit te voeren en welke kun je delegeren? Eerlijk delegeren, wel te verstaan. In gelijke hoeveelheid, met gelijke verwachtingen en gelijke mandaten naar alle medewerkers. Wat ik ook herkende is dat ik me verantwoordelijk voel voor het niet goed functioneren van medewerkers. Maar daar kán ik niet verantwoordelijk voor zijn, dat is deze persoon zelf.”

Vertrouwen

Vertrouwen en aandacht mogen niet ontbreken bij het loslaten, stelde Rob van der Vegt. Van daaruit kun je zaken ‘voorkoppelen’ en kortsluiten met medewerkers. Dit geldt zowel in het onderwijs als in het bedrijfsleven. Maar er zijn wel verschillen, constateerde Greta tijdens het verhaal van de tweede spreker: Gerard Sleumer, intern adviseur van het bedrijf Asito in Almelo. In het bedrijfsleven is er meer afhankelijkheid van de marktpositie. Tijdens het middagdeel reflecteerden de deelnemers in kleine kring persoonlijk op het onderwerp. Ook daar werd bevestigd dat je je als leidinggevende bewust moet zijn van je rol. “Wanneer zaken duidelijk zijn afgesproken en vastgelegd en de voortgang is bekend, dan ben je in control,” aldus Greta Knol.