Lectoraat ‘Onderwijskundig leiderschap’

Beter leren door leiderschap

Als een school doordrenkt is van onderwijskundig leiderschap, werken leraren professioneler. En daardoor leren leerlingen beter. Dat betoogde Jeroen Imants in zijn lectorale rede tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van Expertis en Hogeschool Edith Stein op 19 januari.

De afgelopen 25 jaar zijn er veel ontwikkelingen geweest in schoolleiderschap. Toch is onderwijskundig leiderschap in scholen in veel gevallen nog niet volwaardig uit de verf gekomen. Dat zou wel moeten, want onderwijskundig leiderschap is cruciaal bij het verhogen van leeropbrengsten. Dit leiderschap stimuleert en richt de professionele ontwikkeling van leraren. Het helpt hen bij het verbeteren van hun taakuitvoering. Met hogere leerresultaten als gevolg.
Een school in staat stellen om over een langere periode consequent aan verbetering te werken, is een ander belangrijk aspect van onderwijskundig leiderschap. Veel vernieuwingen verzanden na korte tijd en krijgen geen echte inbedding. Maar juist duurzame verandering en diepe invoering is essentieel bij beter leren. 

Een rol, geen functie

Onderwijskundig leiderschap is een rol, geen functie. Natuurlijk, er is een sterke verbondenheid van schoolmanagement en onderwijskundig leiderschap. Maar onderwijskundig leiderschap beperkt zich niet tot de schoolleider, afdelingsleider of teamleider. Onderwijskundig leiderschap kan en moet zich voordoen in alle lagen van de school. Van hoogste bestuurder tot een leraar die op de werkvloer de kar trekt van een specifieke vernieuwing.

Afvinkcultuur werkt niet

Jeroen Imants waarschuwde in zijn rede tegen een ‘afvinkcultuur’. Onderwijskundig leiderschap is geen kwestie van rijtjes factoren realiseren en afvinken. Zo eenvoudig is de onderwijspraktijk niet. In zijn model voor onderwijskundig leiderschap zijn de vier werkzame bestanddelen: het leren in de school richten vanuit een maatschappelijke vraag, het opbouwen van de capaciteit tot verbeteren vanuit het onderwijsleerproces, cyclisch werken en denken vanuit de gerealiseerde opbrengsten, en werkend leren en lerend werken.

Pleidooi voor feedback

Opvallend was zijn warme pleidooi om in klassen en scholen regelmatig met feedback te werken. Feedback aan leerlingen, zodat die niet alleen maar een punt krijgen voor hun toets. Maar ook en vooral op het niveau van de leraar en de school. Scholen beschikken immers over een grote rijkdom aan gegevens die kunnen helpen de leeropbrengsten te verhogen.

Nieuwe masteropleiding

Het lectoraat Onderwijskundig leiderschap richt zich op de versterking van onderwijskundig leiderschap in het basis- en voortgezet onderwijs, bve en speciaal onderwijs. Het wil een aanwijsbare bijdrage leveren aan de versterking van onderwijskundig leiderschap dat leidt tot effectief leren, en aan de ontwikkeling van praktisch bruikbare kennis op dit terrein.
Om de doelen te bereiken, gaat het lectoraat projecten in scholen opzetten rond bepaalde thema’s. Ook wordt de nieuwe masteropleiding Onderwijskundig leiderschap ontwikkeld.

Meer informatie: imants@edith.nl