Dyslexie

• Wat is dyslexie?
• Waarom zou je het vaststellen? Wanneer kan dat het best gebeuren?
• Wat kun je eraan doen als school?

Dyslexie is een probleem dat naar voren komt bij het leren lezen en spellen, vooral bij het aanvankelijk lezen, maar ook bij het leren van een vreemde taal. Het is een probleem met de woordherkenning, zodanig dat er ondanks zeer veel inspanning van kind, school en ouders moeilijk voortgang te boeken is. De meeste dyslectische kinderen leren wel lezen op functioneel niveau, als ze maar veel lezen en blijven oefenen. Het lezen en de spelling blijft hen echter altijd veel energie kosten, het wordt nauwelijks een geautomatiseerde vaardigheid.

Ongeveer 3% van de bevolking heeft deze handicap, sommigen in die mate dat er zeer veel extra zorg nodig is. In sommige gevallen gaat dyslexie gepaard met andere problemen: er kunnen emotionele problemen uit voortkomen (negatief zelfbeeld, faalangst), het kan samengaan met andere problemen zoals aandachtsproblemen, slechte (schrijf)motoriek enz. Een kind met alleen dyslexie zal niet gauw verwezen worden naar het speciaal basisonderwijs, maar vraagt gericht en intensief onderwijs, vroegtijdig en gedurende lange tijd.

Is het altijd nodig voor dyslexie een psychologisch onderzoek te doen?

Het is net als met andere problemen of handicaps: indien de handicap volkomen duidelijk is voor school en ouders, men goed weet hoe ermee om te gaan, is het niet nodig een psychologisch onderzoek te doen. Dat geldt ook voor begaafde kinderen of kinderen met een lagere intelligentie, of voor adhd’ers.
Alleen als er problemen zijn in de afstemming tussen kind, school en ouders is het nuttig een dyslexie-onderzoek aan te vragen. Bijvoorbeeld als men het niet eens is over de verwachtingen, de beeldvorming of de handicap, of als men een intensieve training wil opzetten en daarbij graag hulp wil.

Masterplan dyslexie

Tijd voor een brede landelijke aanpak van dyslexie in het onderwijs: het Masterplan dyslexie. Expertis werkt
samen met anderen aan de realisatie van één regionaal expertisecentrum rond dyslexie. Van het protocol ‘leesproblemen en dyslexie 5-8’ is een implementatiemodel gemaakt. Ook kan Expertis helpen
bij het implementeren van het protocol ‘dyslexie voortgezet onderwijs’.
In opdracht van de minister van OCenW werken projectgroepen aan een brede integrale aanpak van dyslexie in het onderwijs. De plannen zijn gebundeld in het Masterplan dyslexie. Inzet van het Masterplan dyslexie is te komen tot eenduidigheid in diagnostiek en behandeling van leerlingen met leesproblemen en dyslexie. Een uitgangspunt van het Masterplan dyslexie is: wat goed taalonderwijs is voor alle kinderen, is ook goed taalonderwijs voor kinderen met leesproblemen en dyslexie. En het herkennen en erkennen van leesproblemen geldt voor alle leerkrachten. Taal is immers een instrumenteel vak dat bij alle andere
vakken wordt toegepast.

Dyslexieprotocol 5-8

Het protocol voor 1-4 is goed ontvangen en diverse scholen zijn ermee aan de slag gegaan. Een halfjaar geleden hebben alle scholen het protocol ‘leesproblemen en dyslexie 5-8’ gekregen van het Taalexpertisecentrum Nijmegen, in opdracht van OCenW. Evenals voor het protocol 1-4 is er ook voor
5-8 een implementatiemodel gemaakt. Dit is onlangs in een scholingsbijeenkomst voor externe begeleiders aangeboden.

U kunt samen met ons een traject opzetten om het protocol verder in te voeren. De landelijke implementatiemap stelt voor om de implementatie te doen via een serie scholings- en uitwisselingsbijeenkomsten voor meer scholen tegelijk, rond zeven thema’s. De concrete uitwerking daarna per school kan schoolspecifiek begeleid worden door een van onze onderwijsadviseurs via een stuurgroep in de school (directie, intern begeleider, vertegenwoordiger van de leraren bovenbouw).
Als een groep scholen, bijvoorbeeld van een bestuur of een samenwerkingsverband, zich bij Expertis aanmeldt voor invoering van het protocol, kunnen we maatwerk leveren rond de verdelign van de thema's over de tijd (bijvoorbeeld in twee jaar), en rond de samenwerking met intern begeleiders en stuurgroepen.

Dyslexieprotocol voortgezet onderwijs

Ook voor het VO is er een protocol gemaakt, in dit geval door het KPC. Hier en daar zijn er gesprekken, waarbij ook Expertis is betrokken, over afstemming tussen basis- en voortgezet onderwijs rond dyslexieverklaringen en over voortzetting van de behandeling van dyslexie in het basisonderwijs op de VO-school. De protocollen zijn zo geschreven dat ze goed op elkaar aansluiten. Expertis wil graag met u aan de slag om het VO-protocol ook in uw school te implementeren.